Việc vô tình xóa nhầm tài liệu, hình ảnh hay thư mục quan trọng có thể khiến bạn lo lắng, đặc biệt khi đã làm trống Thùng rác. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào dữ liệu cũng biến mất ngay lập tức. Tùy vào cách xóa, thời điểm phát hiện và tình trạng ổ lưu trữ, bạn vẫn có thể thử một số phương pháp để khôi phục. Bài viết dưới đây hướng dẫn cách lấy lại file đã xóa khỏi thùng rác trên laptop Windows 10/11, từ thao tác đơn giản đến sử dụng công cụ khôi phục dữ liệu. Xem ngay nhé!
Nội dung bài viết
- 1 Vì sao file đã xóa khỏi Thùng rác vẫn có thể khôi phục?
- 2 Cách lấy lại file đã xóa khỏi thùng rác khi file vẫn còn trong Thùng rác
- 3 Sử dụng phần mềm khôi phục dữ liệu khi đã làm trống Thùng rác
- 4 Có nên khôi phục hệ thống để lấy lại file đã xóa?
- 5 Những lỗi cần tránh khi muốn lấy lại file đã xóa
- 6 Cách hạn chế mất dữ liệu trong tương lai
- 7 Câu hỏi thường gặp về cách lấy lại file đã xóa khỏi thùng rác
Vì sao file đã xóa khỏi Thùng rác vẫn có thể khôi phục?
Khi file bị xóa khỏi Thùng rác, dữ liệu chưa nhất thiết biến mất ngay mà vẫn có thể được lấy lại nếu vùng lưu trữ chưa bị dữ liệu mới ghi đè.
Trường hợp Thùng rác đã được dọn dẹp hoặc file bị xóa bằng tổ hợp phím Shift + Delete, hệ điều hành Windows 10 hay Windows 11 sẽ đánh dấu phần dung lượng mà file đó sử dụng là không gian trống sẵn sàng để ghi dữ liệu mới. Điều này có nghĩa dữ liệu thực tế vẫn tồn tại trên thiết bị lưu trữ trong một khoảng thời gian, chỉ là không còn hiển thị dưới dạng một file thông thường.
Khi chưa có dữ liệu mới ghi đè lên vùng không gian đó, một số phần mềm cứu dữ liệu vẫn có thể quét và tìm thấy các phần dữ liệu còn sót lại. Ngược lại, nếu bạn tiếp tục tải tệp, cài đặt phần mềm, sao chép dữ liệu hoặc thao tác liên tục trên cùng ổ đĩa, dữ liệu mới sẽ chèn vào vùng đã giải phóng, làm giảm đáng kể khả năng tìm lại file.
Quá trình này diễn ra cụ thể qua các giai đoạn sau:
-
Xóa thông thường: File được chuyển vào Thùng rác để lưu tạm thời.
-
Làm trống Thùng rác hoặc dùng phím Shift + Delete: Hệ thống loại file khỏi danh sách quản lý và đánh dấu dung lượng tương ứng là có thể tái sử dụng.
-
Chưa bị ghi đè: Dữ liệu cũ vẫn nằm yên trên ổ đĩa và phần mềm chuyên dụng vẫn có thể tìm lại được.
-
Đã bị ghi đè: Dữ liệu mới đè lên dữ liệu cũ, khiến việc tìm lại trở nên vô cùng khó khăn hoặc không thể thực hiện.
Đặc biệt đối với ổ cứng SSD, cơ chế tự động dọn dẹp TRIM sẽ khiến dữ liệu bị xóa vĩnh viễn nhanh hơn rất nhiều so với ổ cứng HDD thông thường. Vì vậy, ngay khi phát hiện mất file quan trọng, bạn nên hạn chế thao tác trên máy tính và tránh lưu thêm dữ liệu mới trước khi tiến hành các cách lấy lại file đã xóa khỏi thùng rác.
Tham khảo bài viết: Bỏ túi 2 cách xóa dữ liệu ổ cứng bạn nên biết
Cách lấy lại file đã xóa khỏi thùng rác khi file vẫn còn trong Thùng rác
Nếu file vẫn đang nằm trong Thùng rác, quá trình khôi phục khá đơn giản vì Windows vẫn lưu thông tin về vị trí ban đầu của file.
Mở Thùng rác (Recycle Bin) trên laptop, tìm file cần lấy lại, nhấp chuột phải vào file rồi chọn Restore (Khôi phục).
Windows sẽ đưa file trở lại thư mục mà nó được lưu trước khi bị xóa. Nếu có nhiều file trong Thùng rác, bạn có thể kiểm tra tên, loại file hoặc vị trí ban đầu để xác định đúng dữ liệu cần khôi phục.
Khôi phục nhiều file cùng lúc
Khi cần lấy lại nhiều tài liệu, bạn không nhất thiết phải thực hiện từng file riêng lẻ.
Giữ phím Ctrl rồi lần lượt chọn những file cần khôi phục. Sau đó nhấp chuột phải vào một file trong nhóm đã chọn và chọn Restore.
Cách này cho phép bạn chỉ đưa những dữ liệu cần thiết trở lại máy thay vì khôi phục toàn bộ nội dung đang có trong Thùng rác.
Sử dụng Ctrl + Z để lấy lại file vừa xóa
Trong trường hợp file vừa bị xóa và thao tác vẫn còn có thể hoàn tác, tổ hợp phím Ctrl + Z có thể giúp đưa dữ liệu trở lại nhanh chóng.
Bạn có thể thử theo các bước sau:
Bước 1: Đầu tiên bạn hãy mở thư mục nơi file vừa bị xóa.
Bước 2: Sau đó hãy nhấn tổ hợp phím Ctrl + Z.
Bước 3: Cuối cùng hãy kiểm tra lại thư mục để xem file đã xuất hiện trở lại hay chưa.
Ngoài cách dùng phím tắt, bạn có thể nhấp chuột phải vào khoảng trống trong thư mục và tìm tùy chọn Undo Delete (Hoàn tác xóa) nếu Windows hiển thị tùy chọn này.
Phương pháp này phù hợp với những thao tác xóa vừa xảy ra. Nếu bạn đã thực hiện nhiều thao tác khác, khởi động lại máy hoặc chuyển sang các hoạt động khác, lệnh hoàn tác có thể không còn khả dụng.
Lấy lại file đã xóa khỏi thùng rác thông qua File History
File History (Lịch sử Tệp) là tính năng sao lưu của Windows, cho phép lưu lại các phiên bản trước của tệp nếu đã được thiết lập từ trước. Điểm cần lưu ý là File History không tự khôi phục những file chưa từng được sao lưu. Vì vậy, phương pháp này chỉ có tác dụng khi tính năng đã được bật và hệ thống từng lưu bản sao của dữ liệu trước thời điểm file bị mất.
Nếu laptop đã thiết lập File History, bạn có thể thử khôi phục dữ liệu theo các bước sau:
Bước 1: Mở Control Panel (Bảng điều khiển) là bước đầu tiên bạn cần thực hiện.
Bước 2: Chọn System and Security rồi chọn File History.
Bước 3: Tiếp theo hãy nhấn Restore personal files.
Bước 4: Tìm đến thư mục hoặc file cần khôi phục trong các phiên bản đã được lưu.
Bước 5: Chọn file rồi nhấn Restore để đưa dữ liệu về vị trí ban đầu để hoàn tất quá trình này.
Nếu File History chưa từng được bật hoặc không có bản sao phù hợp, bạn cần chuyển sang phương pháp khác.
Cách lấy lại file đã xóa khỏi thùng rác bằng Windows File Recovery
Đối với trường hợp file đã bị xóa khỏi Thùng rác, Windows File Recovery là công cụ của Microsoft có thể hỗ trợ tìm và khôi phục dữ liệu bằng dòng lệnh.
Công cụ này phù hợp hơn với người đã quen sử dụng Windows Terminal hoặc Command Prompt. Một điểm quan trọng là ổ chứa dữ liệu khôi phục nên khác với ổ đang có file bị mất nhằm hạn chế nguy cơ ghi đè dữ liệu.
Bạn có thể sử dụng công cụ này và thực hiện theo các thao tác dưới đây:
Bước 1: Bạn có thể cài Windows File Recovery từ Microsoft Store trên laptop Windows.
Bước 2: Sau đó mở Windows Terminal hoặc Command Prompt và sử dụng cú pháp phù hợp với loại file cần tìm.
Ví dụ: Nếu muốn tìm file PDF và DOCX từ ổ C: rồi lưu kết quả sang ổ E:, có thể sử dụng: winfr C: E: /regular /n \*.pdf /n \*.docx
Trong đó:
- C: là ổ chứa dữ liệu đã bị xóa.
- E: là nơi lưu dữ liệu được khôi phục.
- /regular: sử dụng chế độ khôi phục thông thường.
- /n *.pdf: tìm các file có định dạng PDF.
- /n *.docx: tìm các file Word có định dạng DOCX.
Nếu dữ liệu cần khôi phục nằm trên ổ C:, bạn không nên chọn C: làm nơi lưu kết quả. Việc ghi dữ liệu mới vào cùng ổ có thể ảnh hưởng đến vùng lưu trữ đang cần phục hồi.
Xem thêm: Tìm hiểu chi tiết: Cài lại win có mất dữ liệu không?
Sử dụng phần mềm khôi phục dữ liệu khi đã làm trống Thùng rác
Khi các tính năng có sẵn trong Windows không tìm thấy file, bạn có thể cân nhắc sử dụng phần mềm khôi phục dữ liệu. Những công cụ này thường quét ổ lưu trữ để tìm các dữ liệu đã bị đánh dấu là có thể sử dụng lại nhưng chưa bị dữ liệu mới ghi đè. Hiệu quả phục hồi phụ thuộc vào tình trạng thực tế của dữ liệu và ổ đĩa.
Những điều cần làm trước khi quét dữ liệu
Ngay sau khi phát hiện mất file, bạn nên hạn chế các thao tác có thể tạo thêm dữ liệu trên ổ lưu trữ.
- Hạn chế sử dụng laptop nếu dữ liệu bị mất nằm trên ổ đang sử dụng.
- Không tải hoặc cài thêm phần mềm vào ổ chứa file bị mất.
- Không sao chép thêm lượng lớn dữ liệu vào ổ đó.
- Không định dạng ổ đĩa khi chưa kiểm tra phương án khôi phục.
- Không lưu dữ liệu được khôi phục vào chính ổ đang chứa file bị mất.
Nếu dữ liệu có giá trị quan trọng, việc tự cài đặt nhiều công cụ và quét nhiều lần có thể làm phát sinh thêm dữ liệu trên ổ đĩa. Khi đó, kiểm tra tình trạng thiết bị trước khi tiếp tục xử lý sẽ phù hợp hơn.
Phần mềm khôi phục dữ liệu có lấy lại được mọi file không?
Không phải file nào đã xóa cũng có thể phục hồi thành công. Kết quả phụ thuộc vào nhiều yếu tố liên quan đến dữ liệu và thiết bị lưu trữ.
Một số yếu tố thường ảnh hưởng gồm:
- Thời gian kể từ khi file bị xóa.
- Dữ liệu đã bị ghi đè hay chưa.
- File được lưu trên HDD hay SSD.
- Tình trạng hoạt động của ổ đĩa.
- File bị xóa thông thường, định dạng nhầm hay mất do lỗi phân vùng.
- Mức độ hư hỏng của dữ liệu.
Với SSD, cơ chế TRIM có thể khiến dữ liệu đã xóa khó phục hồi hơn. Vì vậy, càng tiếp tục sử dụng ổ đĩa sau khi mất file, khả năng khôi phục có thể càng bị ảnh hưởng.
Có nên khôi phục hệ thống để lấy lại file đã xóa?
System Restore (Khôi phục Hệ thống) không phải công cụ được thiết kế để khôi phục các file cá nhân đã xóa. Tính năng này chủ yếu đưa một số thiết lập hệ thống, driver hoặc trạng thái Windows về thời điểm trước đó. Nó không hoạt động giống một bản sao lưu toàn bộ tài liệu, hình ảnh hay thư mục cá nhân.
Vì vậy, nếu mục tiêu là tìm lại một file đã xóa, bạn nên ưu tiên kiểm tra Thùng rác, File History, bản sao lưu hoặc sử dụng công cụ khôi phục dữ liệu phù hợp thay vì thực hiện System Restore.
Những lỗi cần tránh khi muốn lấy lại file đã xóa
Một số thao tác được thực hiện ngay sau khi mất dữ liệu có thể làm giảm khả năng phục hồi hoặc khiến quá trình xử lý phức tạp hơn. Vì vậy, bạn cần tránh một số điều sau đây nếu muốn lấy lại file đã xóa khỏi thùng rác:
Tiếp tục sử dụng laptop như bình thường: Tải file, cài ứng dụng, cập nhật phần mềm, sao chép dữ liệu hoặc quay video đều có thể tạo thêm dữ liệu trên ổ lưu trữ. Nếu dữ liệu mới ghi vào vùng chứa file cũ, khả năng phục hồi có thể giảm.
Cài phần mềm khôi phục ngay trên ổ chứa file bị mất: Nếu file bị mất nằm trên ổ C: nhưng phần mềm khôi phục cũng được cài vào C:, quá trình cài đặt có thể tạo dữ liệu mới trên chính ổ cần quét. Nếu có thể, bạn nên sử dụng một ổ khác cho công cụ khôi phục hoặc nhờ kỹ thuật viên hỗ trợ trong trường hợp dữ liệu quan trọng.
Lưu file khôi phục vào cùng ổ đĩa: Không nên lưu dữ liệu vừa khôi phục vào chính ổ đang chứa file bị mất. Chẳng hạn, nếu dữ liệu cần tìm nằm trên C:, hãy chọn một ổ khác làm nơi lưu kết quả nếu thiết bị có sẵn.
Định dạng ổ đĩa khi chưa kiểm tra dữ liệu: Windows không hiển thị file không có nghĩa dữ liệu chắc chắn đã mất hoàn toàn. Việc định dạng ổ đĩa có thể làm thay đổi cấu trúc dữ liệu và khiến quá trình phục hồi trở nên phức tạp hơn.
Sử dụng phần mềm crack hoặc bản lậu: Nếu cần sử dụng công cụ khôi phục dữ liệu, bạn nên tải phần mềm từ nguồn chính thức và kiểm tra điều khoản bản quyền. Không nên sử dụng bản crack, bản kích hoạt trái phép hoặc phần mềm được chia sẻ từ nguồn không rõ ràng. Những phần mềm này có thể tiềm ẩn mã độc, ảnh hưởng đến dữ liệu và bảo mật của laptop. Việc sử dụng phần mềm không có giấy phép hợp lệ cũng có thể phát sinh vấn đề liên quan đến bản quyền tùy trường hợp.
Có thể bạn quan tâm: Bỏ túi 3+ cách lấy dữ liệu từ ổ cứng máy tính đã hỏng
Cách hạn chế mất dữ liệu trong tương lai
Chủ động sao lưu dữ liệu sẽ giúp giảm nguy cơ phải tìm lại file sau khi xóa nhầm hoặc gặp sự cố với thiết bị. Bạn có thể áp dụng một số phương án như:
- Sao lưu tài liệu quan trọng sang ổ cứng ngoài.
- Sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây phù hợp.
- Bật File History nếu nhu cầu sử dụng phù hợp.
- Tạo nhiều bản sao đối với dữ liệu quan trọng.
- Kiểm tra kỹ tên file trước khi xóa.
- Hạn chế sử dụng Shift + Delete khi chưa chắc chắn.
- Không lưu toàn bộ dữ liệu quan trọng trên một thiết bị duy nhất.
Nếu sử dụng OneDrive, những file đã được đồng bộ có thể có thêm các phương án khôi phục như Thùng rác trên đám mây hoặc lịch sử phiên bản, tùy loại tài khoản và thiết lập. Các tính năng này chỉ hỗ trợ đối với dữ liệu đã được đồng bộ hoặc sao lưu theo đúng cấu hình.
Câu hỏi thường gặp về cách lấy lại file đã xóa khỏi thùng rác
Hỏi: Xóa file khỏi Thùng rác rồi có lấy lại được không?
Trả lời: Có thể trong một số trường hợp. Nếu dữ liệu chưa bị ghi đè, bạn có thể thử File History, Windows File Recovery hoặc công cụ khôi phục dữ liệu phù hợp. Với SSD, cơ chế TRIM có thể khiến việc phục hồi khó khăn hơn.
Hỏi: Dùng Shift + Delete có khôi phục được file không?
Trả lời: Shift + Delete bỏ qua Thùng rác nên file không xuất hiện trong Recycle Bin. Bạn có thể thử File History, Windows File Recovery hoặc công cụ khôi phục dữ liệu nếu dữ liệu chưa bị ghi đè.
Hỏi: Nhấn Ctrl + Z có lấy lại file vừa xóa không?
Trả lời: Có thể nếu thao tác xóa vừa xảy ra và Windows vẫn còn lịch sử để hoàn tác. Bạn có thể mở thư mục liên quan rồi nhấn Ctrl + Z để thử khôi phục.
Hỏi: File History có khôi phục được file đã xóa không?
Trả lời: Có thể nếu File History đã được bật từ trước và hệ thống đã tạo bản sao của file cần tìm. Nếu tính năng chưa được thiết lập hoặc không có phiên bản phù hợp, phương pháp này sẽ không có dữ liệu để khôi phục.
Hỏi: Có nên cài phần mềm khôi phục dữ liệu ngay sau khi mất file không?
Trả lời: Không nên vội cài phần mềm lên chính ổ đĩa đang chứa dữ liệu bị mất vì quá trình cài đặt có thể tạo dữ liệu mới. Nếu file quan trọng, bạn nên hạn chế sử dụng ổ đĩa và cân nhắc kiểm tra thiết bị trước khi tiếp tục.
Nắm được cách lấy lại file đã xóa khỏi thùng rác sẽ giúp bạn có thêm phương án xử lý khi chẳng may xóa nhầm dữ liệu. Nếu file vẫn còn trong Thùng rác, bạn có thể chọn Restore để đưa file về vị trí ban đầu. Với trường hợp đã làm trống Thùng rác hoặc sử dụng Shift + Delete, có thể kiểm tra File History, Windows File Recovery hoặc cân nhắc công cụ khôi phục dữ liệu.
Quan trọng là hạn chế sử dụng ổ đĩa ngay sau khi phát hiện mất file, không cài phần mềm hoặc lưu dữ liệu mới lên cùng ổ và không tự ý định dạng thiết bị. Nếu dữ liệu quan trọng hoặc ổ lưu trữ có dấu hiệu bất thường, bạn có thể mang laptop đến Laptop Minh Khoa để được kiểm tra và tư vấn hướng xử lý phù hợp.
Bài viết liên quan
