Tìm hiểu về Keylogger là phần mềm gì

Keylogger là phần mềm gì là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi tìm hiểu về các mối nguy liên quan đến bảo mật máy tính. Đây là một dạng phần mềm hoặc thiết bị có khả năng ghi lại mọi thao tác gõ phím trên máy tính, từ đó có thể thu thập mật khẩu, tài khoản ngân hàng, email và nhiều dữ liệu cá nhân khác. Trong bài viết dưới đây, Laptop Minh Khoa sẽ giúp bạn hiểu rõ keylogger là gì, cách thức hoạt động, các phương pháp phòng tránh cũng như cách xử lý khi máy tính bị nhiễm keylogger.

Những thông tin về phần mềm Keylogger

Để chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân, trước hết chúng ta cần nắm rõ định nghĩa, tính năng cũng như cách phân loại của công cụ này. Dưới đây là những thông tin về phần mềm này mà người dùng không thể bỏ qua:

Keylogger là phần mềm gì?

Keylogger (Keystroke Logger) là phần mềm hoặc thiết bị có chức năng ghi lại toàn bộ thao tác nhập liệu từ bàn phím. Đây là một trong những hình thức đe dọa an ninh mạng xuất hiện sớm nhất. Khi xâm nhập thành công, công cụ này sẽ thu thập mọi thông tin bạn nhập vào các trang web hoặc ứng dụng, bao gồm mật khẩu tài khoản, số tài khoản ngân hàng, số thẻ tín dụng, mã PIN, số điện thoại hoặc email.

Tham khảo bài viết: BitLocker là gì? Cách dùng Bitlocker để mã hóa dữ liệu

Hacker thường lợi dụng công cụ này để đánh cắp thông tin cá nhân nhằm mục đích tống tiền, trục lợi tài chính hoặc bán dữ liệu cho các tổ chức khác. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, công cụ này cũng được sử dụng một cách hợp pháp như doanh nghiệp giám sát hiệu suất làm việc của nhân viên, phụ huynh quản lý con cái hoặc các cơ quan chức năng thực hiện nhiệm vụ điều tra.

Keylogger có các tính năng gì?

Tùy thuộc vào mục đích của người cài đặt, công cụ này sẽ có những tính năng khác nhau, nhưng nhìn chung chúng thường sở hữu các khả năng sau:

• Tất cả mật khẩu được nhập trên thiết bị đều được ghi lại.
• Thiết bị sẽ được chụp lại ảnh màn hình theo một chu kỳ xác định 
• Khi người sử dụng truy cập trên trình duyệt với bất cứ một trang web nào đều được ghi và lưu lại các đường link.
• Bất kỳ website nào người sử dụng truy cập cũng được chụp lại.
• Các ứng dụng đang chạy trên thiết bị sẽ được lập ra danh sách.
• Tất cả các tin nhắn tức thời trên zalo, viber, skype, messenger đều sẽ được tạo bản ghi.
• Các email sẽ được chụp hình bản sao.
• Thông qua email, FTP, HTTP tổng hợp và gửi báo cáo tất cả bản sao dữ liệu.

Tính năng của Keylogger là gì?

Phân loại Keylogger như thế nào?

Công cụ giám sát này thường được chia thành hai dạng chính dựa trên phương thức hoạt động:

Thiết bị phần cứng: Loại Keylogger này được cài trong phần cứng máy tính của bạn. Bên cạnh đó, chúng cũng có dạng một phích cắm được đặt giữa CPU và cáp bàn phím một cách kín đáo hơn. Điều này sẽ đòi hỏi người lắp đặt phải thật chú ý và cẩn trọng để thực hiện trong lúc bạn không để ý.

Xem thêm: Phần mềm máy tính là gì? Phân loại và cách thức hoạt động

Phần mềm: Loại phần mềm có thể cài đặt trên thiết bị một cách dễ dàng. Dù đây là một công cụ độc hại, thế nhưng Keylogger không làm ảnh hưởng đến hệ thống máy tính của bạn. Nhiệm vụ duy nhất của phần mềm là ghi lại toàn bộ các lần gõ phím khi bạn nhập thông tin lên trang web hoặc ứng dụng nào đó.

Cách thức phần mềm Keylogger xâm nhập vào thiết bị

Phần mềm Keylogger có thể xâm nhập vào thiết bị theo một số cách khác nhau như sau:

• Keylogger có thể được cài đặt khi người dùng nhấp vào liên kết hoặc mở phải tệp đính kèm, tệp từ email lừa đảo.
• Được cài đặt vào thiết bị thông qua Page Script của trang web bằng cách khai thác lỗ hổng trình duyệt. Chương trình này sẽ tự động được khởi chạy khi người dùng truy cập vào một trang web độc hại.
• Keylogger có thể xâm nhập vào thiết bị của bạn khi bạn tải xuống và cài đặt phần mềm độc hại vào hệ thống.
• Có rất nhiều mẫu laptop HP đã được xuất xưởng với mã Keylogging có sẵn trong trình điều khiển của hãng này. Thực tế, đây là một phần của công cụ gỡ lỗi do nhà cung cấp để lại.

Phần mềm Keylogger xâm nhập vào thiết bị như thế nào?

Một số phần mềm Keylogger phổ biến

Dưới đây là một số phần mềm Keylogger phổ biến hiện nay:

Actual Keylogger

Đây là một trong những phần mềm có lịch sử lâu đời và cực kỳ khó phát hiện. Nó hoạt động hoàn toàn ẩn và không xuất hiện trong danh sách quản lý ứng dụng thông thường của Windows. Phần mềm này có thể ghi lại tất cả chương trình đang chạy, lịch sử web, ảnh màn hình và các hoạt động in ấn.

Keylogger là phần mềm gì?

iSam

Một phần mềm Keylogger cao cấp chạy ẩn trên hệ thống để thu thập dữ liệu một cách bí mật từ người dùng đó là iSam. Phần mềm này ghi lại mọi hành trình phím một cách bí mật. Bao gồm cả passworld, chụp ảnh màn hình và cho phép người cài đặt biết mọi hoạt động trên thiết bị ấy. 

Spyrix Free Keylogger

Spyrix keylogger là một phần mềm miễn phí để ghi lại tất cả các lần gõ phím,thu thập thông tin về việc sử dụng các ứng dụng khác nhau, tạo ảnh chụp màn hình,…

Tuy nhiên, Spyrix Free Keylogger có nhược điểm là dễ bị phát hiện hơn so với các loại phần mềm khác. Cho nên đây không phải là sự lựa chọn ưu tiên của người dùng.

Một số phần mềm Keylogger phổ biến

BlackBox Express

BlackBox Express đóng vai trò như một công cụ giám sát an ninh. Điểm đặc biệt của nó là khả năng giám sát đồng thời nhiều máy tính trong cùng một mạng nội bộ thông qua một máy chủ quản lý tập trung.

KidLogger

KidLogger là một phần mềm miễn phí, cung cấp một bộ công cụ giám sát hoạt động của người dùng. Nó cho phép bạn theo dõi hoạt động trên thiết bị di động hoặc trên máy tính. Tất cả các chương trình có thể được tải xuống miễn phí và được dùng như một ứng dụng độc lập để theo dõi hoạt động của người sử dụng. 

Khi ứng dụng KidLogger được kết nối với tài khoản KidLogger.net, ta có thể xem tất cả báo cáo và nhật ký hoạt động của người dùng trực tuyến, mọi lúc, mọi nơi. 

Đọc thêm: Phần mềm quản lý công việc

Perfect Keylogger

Perfect Keylogger cho phép ghi lại tất cả các lần gõ phím, thời gian thực hiện, cũng như các ứng dụng đã truy cập trên thiết bị. 

Đây là phần mềm hoạt động ở chế độ hoàn toàn ẩn, có nghĩa là nó không có nút hoặc biểu tượng nào xuất hiện trên thanh tác vụ. Đồng thời nó cũng không có tiêu đề quy trình nào được hiển thị trong trình quản lý tác vụ. 

Perfect Keylogger là một công cụ nổi tiếng từng đoạt giải thưởng, nó đã được dịch sang hơn 20 ngôn ngữ trên thế giới.  

Keylogger là phần mềm gì

Giải pháp phòng tránh và xử lý Keylogger hiệu quả

Vậy làm thế nào để phòng tránh Keylogger cũng như cách xử lý khi thiết bị có chứa Keylogger? Dưới đây là thông tin cụ thể dành cho bạn.

Cách phòng tránh Keylogger

Để phòng tránh Keylogger bạn cần thực hiện các việc như sau:

Giám sát việc phân bổ tài nguyên, quy trình và dữ liệu

Việc quan sát phân bổ tài nguyên và quy trình trên máy, cũng như theo dõi dữ liệu được truyền từ thiết bị bên ngoài vào máy có thể giúp bạn xác định xem Keylogger có xuất hiện hay không. 

Keylogger thường sẽ yêu cầu quyền truy cập root vào máy, đây cũng có thể là dấu hiệu cho thấy thiết bị của bạn đã bị nhiễm Keylogger.

Luôn cập nhật bảo vệ chống virus cho thiết bị 

Keylogger thường sẽ đi kèm với các phần mềm độc hại khác, vậy nên phát hiện ra Keylogger có thể là dấu hiệu của một cuộc tấn công hoặc lây nhiễm virus rộng hơn.

Cách phòng tránh Keylogger

Sử dụng các phần mềm chống Keylogger

Hiện nay có nhiều phần mềm chống Keylogger chuyên dụng được thiết kế để mã hóa các thao tác gõ phím, đồng thời quét và xóa các trình ghi nhật ký đã có. Các phần mềm này cũng sẽ gắn cờ các hành vi bất thường trên thiết bị.

Xem thêm: Cách gỡ bỏ phần mềm độc hại

Sử dụng bàn phím ảo

Một cách để làm giảm nguy cơ bị ghi lại thao tác đó là sử dụng bàn phím ảo. Nó sẽ cho phép bạn nhập thông tin mà không cần sử dụng bàn phím vật lý. Thế nhưng, phương pháp này có thể sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả của người dùng, không chống lại được tất cả các loại phần mềm theo dõi.

Tắt các tệp tự chạy trên thiết bị được kết nối ngoài

Việc tắt các tệp tự chạy trên các thiết bị được kết nối bên ngoài như USB, cũng như hạn chế sao chép các tệp vào máy tính cũng là cách làm giảm khả năng lây nhiễm.

Triển khai việc xác thực hai yếu tố

Việc thực hiện các cách xác thực hai yếu tố trên tất cả các tài khoản cá nhân sẽ giúp bạn bảo vệ các thông tin đăng nhập bí mật. Bên cạnh đó, bạn cũng nên sử dụng mật khẩu một lần (OPT) sẽ làm cho hacker không thể sử dụng cùng một mật khẩu đã phát hiện vào lần sau.

Sử dụng trình quản lý mật khẩu

Trình quản lý này sẽ tự động nhập mật khẩu, và sẽ làm cho các lần gõ phím trở nên không cần thiết (không có các thao tác gõ phím, không ghi lại nhật ký bàn phím).

Cách xử lý khi máy tính bị nhiễm mã độc

Nếu nghi ngờ hoặc phát hiện máy tính đã bị cài đặt phần mềm theo dõi gõ phím, bạn hãy thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Quét mã độc bằng phần mềm chuyên dụng

Người dùng nên sử dụng các công cụ quét mã độc uy tín như Avast, AVG hoặc Avira phiên bản miễn phí hoặc trả phí để quét toàn bộ hệ thống. Lưu ý không tải các phần mềm diệt virus lạ từ những nguồn không uy tín vì chúng có thể chính là những công cụ chứa mã độc trá hình.

Cách xử lý khi thiết bị có chứa Keylogger

Bước 2: Kiểm tra thủ công bằng Task Manager trên Windows 10

Bạn có thể nhấn tổ hợp phím Ctrl + Shift + Esc để mở Task Manager trên hệ điều hành Windows 10. Hãy chuyển sang tab Details hoặc Processes để kiểm tra các tiến trình đang chạy. Nếu thấy có tiến trình lạ hoạt động dưới quyền người dùng (User Name) mà không phải hệ thống (System), hãy tra cứu thông tin tiến trình đó trên internet để xác định xem đó có phải là phần mềm theo dõi hay không.

Kiểm tra thủ công bằng Task Manager trên Windows 10

Bước 3: Gỡ bỏ và cài đặt lại hệ điều hành

Khi đã xác định được ứng dụng độc hại, bạn hãy tiến hành gỡ cài đặt tận gốc. Ngoài ra, bạn có thể sử dụng thêm công cụ chuyên dụng như Keylogger Killer để quét và vô hiệu hóa các tệp tin liên kết động (thư viện dạng dll) mà mã độc sử dụng để theo dõi hệ thống.

Trong trường hợp máy tính vẫn hoạt động chập chờn, chậm chạp hoặc bạn muốn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho dữ liệu, phương án tối ưu nhất là tiến hành sao lưu dữ liệu quan trọng và cài đặt lại hệ điều hành Windows 10 hoàn toàn mới cho thiết bị.

Gỡ bỏ và cài đặt lại hệ điều hành

Khi nào nên mang máy đến Laptop Minh Khoa?

Nếu đã thử quét virus nhưng vẫn nghi ngờ máy tính bị theo dõi hoặc hoạt động bất thường, bạn nên mang thiết bị đến Laptop Minh Khoa để được kiểm tra.

Kỹ thuật viên sẽ hỗ trợ:

• Kiểm tra tình trạng nhiễm mã độc.
• Loại bỏ phần mềm theo dõi.
• Kiểm tra mức độ ảnh hưởng đến dữ liệu.
• Tư vấn các giải pháp tăng cường bảo mật cho máy tính.

Việc kiểm tra sớm sẽ giúp hạn chế nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân và giảm thiểu các rủi ro liên quan đến tài khoản trực tuyến.

Khi nào nên mang máy đến Laptop Minh Khoa?

Hỏi – Đáp cùng Laptop Minh Khoa

Hỏi: Keylogger có phải virus không?

Đáp: Không phải mọi keylogger đều là virus. Một số được sử dụng hợp pháp trong quản trị hệ thống hoặc hỗ trợ kỹ thuật. Tuy nhiên, khi bị cài đặt trái phép để đánh cắp dữ liệu, chúng được xem là mã độc.

Hỏi: Làm sao biết máy tính có bị nhiễm Keylogger?

Đáp: Bạn có thể sử dụng phần mềm diệt virus, kiểm tra các tiến trình đang chạy trong Task Manager hoặc theo dõi những dấu hiệu bất thường như máy chậm, xuất hiện chương trình lạ hoặc tài khoản bị đăng nhập trái phép.

Làm sao biết máy tính có bị nhiễm Keylogger?

Hỏi: Có thể loại bỏ Keylogger không?

Đáp: Có. Người dùng có thể sử dụng phần mềm bảo mật để quét và xóa keylogger. Trường hợp mã độc tồn tại sâu trong hệ thống, việc cài đặt lại Windows có thể là giải pháp phù hợp.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn giải đáp được thắc mắc Keylogger là phần mềm gì, hiểu rõ các mối nguy hiểm tiềm tàng cũng như cách bảo vệ máy tính trước các phần mềm độc hại. Hãy luôn cảnh giác khi duyệt web, tải ứng dụng và thực hiện các biện pháp bảo mật cần thiết để giữ an toàn cho thông tin cá nhân của mình. Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết của Laptop Minh Khoa!

Bài viết liên quan

• Phần mềm diệt virus miễn phí

• 5 phần mềm kiểm tra tốc độ đánh máy tính online

• Phần mềm sửa lỗi ổ cứng và các dấu hiệu lỗi ổ cứng thường gặp